Wist je dat...
|
|
Er ongeveer 360 bijensoorten in Nederland zijn? Hiervan staat de helft op de rode lijst, dit betekent dat zij bedreigd zijn. Eén van die bijensoorten is de Gewone Langhoornbij. Ze is een bijzondere verschijning met haar extreem lange antennes en vooral de mannetje vallen hiermee meteen op tussen andere bijen. De Gewone Langhoornbij heeft een behaard, geelbruin tot zwart lijf met lichte banden op het achterlijf. Ze behoort tot de familie van de groefbijen. Deze bij nestelt in de grond, ze graaft zelf de gaten, vaak met soortgenoten in groepen bij elkaar. De smalle nestgangen worden met enkele nestcellen gegraven en die vult ze met een mengsel van nectar en stuifmeel. In elke cel legt ze één eitje. Na het afsluiten van de nestgang ontwikkelt de larve zich in de grond en overwintert tot de volgende lente. Deze vriendelijke, solitaire bij haalt haar nectar en stuifmeel op vlinderbloemen, rode klaver en Gewone ossentong. Je ziet ze met hun kop diep in de bloem verdwijnen, terwijl hun antennes zacht heen en weer bewegen. Hun rustige karakter maakt ze makkelijk te observeren. Voorheen vloog deze bijensoort door heel Nederland, maar helaas is zij ernstig bedreigd. Het tij kan nog gekeerd worden! |
|
|
Eén jaar Rechten van de Bij: van wild idee naar bloeiende beweging... |
|
|
|
|
|
|
|
Soms begint een beweging klein. Met één stem. Eén brief.
Ruim een jaar geleden, tijdens een workshop van Stichting Rechten van de Natuur, schreef Hermen van de Waal namens Bee Foundation een brief vanuit de stem van de bij. Deze brief maakte voelbaar wat Rechten van de Bij kon zijn: geen abstract idee, maar een volwaardige stem aan de bestuurstafel.
Dat moment werd het begin van een beweging.
De brief droeg Hermen voor bij de gemeenteraad van Amsterdam: de bij kreeg, via het burgerspreekrecht, letterlijk een plek in de raadszaal. Een uitgebreid artikel volgde in ‘The Optimist Magazine’ over Rechten van de Bij en bereikte een groot publiek.
Tegelijkertijd bracht Sonne Copijn de stem van de bij naar de gemeenteraad van Utrecht en de Provinciale Staten van Utrecht. Zo klonk de bij in gemeenten, in provincies en in de verbeelding van mensen die voelen dat biodiversiteit niet alleen beschermd, maar ook vertegenwoordigd moet worden.
Bee Foundation heeft hierin een nauwe samenwerking met Stichting Rechten van de Natuur en Jan van de Venis, die al jaren werken aan de juridische en bestuurlijke erkenning van natuur als rechtendrager. Samen onderzoeken we hoe de bij een stem kan krijgen in besluitvorming.
Fondsaanvragen zijn geschreven, samenwerkingen ontstaan en workshops ontwikkeld. De eerste trainingen ‘Inspreken voor burgers’ werden georganiseerd, waarin mensen leerden hoe zij zelf namens de bij kunnen opstaan in hun gemeente. De eerste deelnemers hebben inmiddels daadwerkelijk ingesproken. Daarmee werd Rechten van de Bij een beweging.
Ook buiten de raadszalen begon de stem van de bij te klinken. Na de eerste workshop verscheen een artikel in Trouw. Jan van de Venis en Sonne Copijn spraken bij Vroege Vogels over Rechten van de Bij. Zo begon de bij niet alleen te zoemen in gemeenteraden en provincies, maar ook in de media; wie vertegenwoordigt bestuivers wanneer wij besluiten nemen over hun leefomgeving? |
 |
|
|
|
Onze oproep aan de bestuurders is simpel:
1. Erken de Rechten van de Bij als bestuurlijk beginsel.
Erken dat bijen het recht hebben op bestaan,
het recht op een gezonde verbonden habitat, kortom: voldoende
voedsel- en nestgelegenheid in een gif-arme leefomgeving.
2. Nulmeting en monitoring
Maak deze rechten toetsbaar met een nulmeting en monitoring.
Artikel 10 eist dat haar lidstaten een ‘nulmeting bestuivers gereed’ hebben,
Voor het einde van dit jaar. Stel een provinciale monitoringsopzet vast (in lijn
met Artikel 10) en een expliciet bijsturingsmoment wanneer doelen/trends niet
worden gehaald;
3. Stel een Voogd voor bestuivers aan.
Iemand die de belangen van bestuivers structureel bewaakt in beleid, beheer,
inkoop, pacht en projecten. Iemand die jaarlijks rapporteert en bijsturing
adviseert. |
|
|
|
Kortom: Geef de bij een stem aan de bestuurstafel.
En de beweging groeit verder dan Nederland. Inmiddels is er contact en samenwerking met bewegingen in Peru, waar inheemse angelloze bijen juridisch al erkend worden als rechtendragers. Die internationale verbinding laat zien dat Rechten van de Bij geen losstaand idee is, maar onderdeel van een wereldwijde zoektocht naar een nieuwe verhouding tussen mens, natuur en bestuur.
We kijken terug met dankbaarheid en verwondering. In één jaar tijd is Rechten van de Bij gegroeid van een brief tot een beweging van burgers, juristen, ecologen, bestuurders, journalisten en bondgenoten.
En het is een hoopvolle handreiking want iedereen kan gebruik maken van zijn of haar burgerspreekrecht om in te spreken namens de bij.
Je kunt gratis een workshop bij ons volgen en alvast de toolkit ‘inspreken voor burgers' downloaden op onze site.
Het momentum is NU. De beweging zoemt.
En dit is nog maar het begin...
|
|
|
|
|
| Meld je aan voor de gratis training! |
|
|
BIJENSTERFTE 2025-2026:
|
 |
|
|
|
Voor het eerst deden we dit jaar onderzoek naar de winterbijensterfte in samenwerking met de Nederlandse Bijenhouders Vereniging (NBV) en onze enquête werd onder 10.000 imkers rondgestuurd. Dit is een volgende stap naar een beter overzicht over of de bijen de winter dit jaar goed zijn doorgekomen, of niet. De conclusie blijft helaas onveranderlijk: ''Wintersterfte honingbijen opnieuw boven 20% en dat is zeer zorgelijk, niet alleen voor honingbijen.''
Een persbericht werd op 20 april 2026 uitgestuurd met samengevat de volgende informatie:
● De gemiddelde sterfte onder honingbijen in de afgelopen winter is 22%.
● Al 4 jaar op rij is de sterfte boven de 20%.
● De sterfte is niet gelijkmatig verdeeld over alle bijenstanden in Nederland; 52% van de locaties heeft 100% van de sterfte, met gemiddeld 33% van de volken die gestorven zijn.
● De hoogste sterfte vinden we bij de volken die het meest natuurlijk leven en op hun eigen honing overwinteren, 41,12%.
● Vorig jaar publiceerde Bee Foundation een onderzoek naar pesticiden in dode volken. We vonden 64 verschillende pesticiden in 23 monsters, gemiddeld 12.5 per monster.
● Dat de wintersterfte het hoogste is bij bijenvolken die op hun eigen honing overwinteren, is zeer zorgelijk. Niet alleen voor de honingbijen zelf maar ook voor de solitaire bijen, hommels, zweefvliegen en vlinders. Zij drinken immers allemaal nectar uit bloemen.
● In het kader van de Europese Natuurherstel Verordening, heeft Nederland zich verplicht de teruggaande trend onder bestuivers uiterlijk 2030 te keren in een positieve trend. Hoe gaan we dit voor elkaar krijgen als de oorzaken van bijensterfte niet worden aangepakt? Uiteindelijk is het in ons welbegrepen eigenbelang om te zorgen dat het goed gaat met de bijen en andere bestuivers.
Binnenkort wordt het volledige rapport gepubliceerd met het onderzoek wat is verricht door de UvA.
Ondertussen hebben verschillende media het persbericht opgepakt, zo kreeg de bijensterfte onder andere aandacht bij de televisie-uitzending 'Even tot hier' op 9 mei vanaf minuut 18. |
|
|
| Bijensterfte in het nieuws |
|
|
|
|
Gebruik je stem tegen de gif-industrie, steun de PAN-NL petitie: |
|
Ook in deze stuifmail ondersteunen we de actie van PAN door jouw stem te vragen vóór de gezondheid van Bijen en Boeren. Een stem tégen het gebruik van pesticiden, want de EU maakt plannen om de wetgeving rondom het gebruik van pesticiden te verzwakken en deze beweging zou niet moeten worden gemaakt. Laat jij jouw stem ook klinken? Teken de petitie tegen de gif-industrie!
|
|
|
| Teken de petitie |
|
|
|
|
|
|
Cursus natuurlijk imkeren:
|
|
Ondanks de hoge bijensterfte gebeuren er ook mooie dingen. We startten dit voorjaar met de cursus Natuurlijk Imkeren. Zaterdag 9 mei was alweer de tweede bijeenkomst met het thema: 'Voortplanting van bijen'. De dag begon bij Bijenoase 't Sluisje: Wat een ontdekking dat er zoveel verschillende soorten grassen, planten en bomen groeien op één plek! Maar uit welke van deze soorten halen bijen voeding? We vielen bij de bijen met onze neus in de boter, want de darren (mannetjes honingbijen) kregen vliegles en er vloog een zwerm bijen over. We maakten raampjes voor de bijenkast en mochten in de bijen kijken, we keken onze ogen uit! We leerden over hoe hommels en solitaire bijen nestelen en bekeken een Aziatische hoornaarsnest, ook zij is volop bezig met de voortplanting... Het was een stralende dag vol gezoem! |
|
 |
|
Er groeien Bevertjes bij Bijenoase 't Sluisje in Zeist, een grassoort die in Nederland op de Rode Lijst staat, wat een geluk dat ze daar groeien! |
|
|
